Studnia głębinowa nie wymaga żadnego pozwolenia, jeśli ma do 30 m głębokości, służy własnemu gospodarstwu domowemu lub rolnemu, a pobór wody nie przekracza średniorocznie 5 m³ na dobę. Pozwolenie wodnoprawne i projekt robót geologicznych zatwierdzony decyzją są potrzebne, gdy studnia ma być głębsza niż 30 m albo pobór ma być większy lub służyć działalności gospodarczej. Poniżej rozkładamy to na typowe sytuacje, z którymi zgłaszają się do nas klienci.
Pełne omówienie przepisów, z odwołaniami do artykułów ustaw, znajdziesz w artykule studnia głębinowa a przepisy. Ten tekst jest praktycznym przewodnikiem po sytuacjach. Stan prawny: 12 listopada 2026 r.
Trzy pytania, które rozstrzygają sprawę
Zanim przejdziemy do przykładów, warto zadać sobie trzy pytania. Jak głęboka będzie studnia? Granica 30 m pojawia się zarówno w Prawie wodnym, jak i w Prawie geologicznym i górniczym. Komu i do czego posłuży woda? Zwykłe korzystanie z wód obejmuje potrzeby własnego gospodarstwa domowego lub rolnego. Ile wody będzie pobierane? Limit zwykłego korzystania to średniorocznie 5 m³ na dobę. Jeśli wszystkie trzy odpowiedzi mieszczą się w granicach, formalności praktycznie nie ma.
Sytuacja 1: studnia dla własnego domu, do 30 m
To najczęstszy przypadek. Dom jednorodzinny, studnia ma zasilać kuchnię, łazienki i ogród, wiercimy do 30 m. Prawo wodne nie wymaga pozwolenia ani zgłoszenia wodnoprawnego na wykonanie urządzenia do poboru wód podziemnych z ujęcia do 30 m na potrzeby zwykłego korzystania z wód (art. 395 pkt 5) ani na pobór do 5 m³ na dobę (art. 395 pkt 7). Prawa geologicznego i górniczego nie stosuje się do takiego otworu (art. 3 pkt 2a). Obudowa ujęcia nie wymaga pozwolenia na budowę ani zgłoszenia (art. 29 ust. 2 pkt 25 Prawa budowlanego). Formalności: brak. Trzeba natomiast zadbać o bezpieczne miejsce studni i odległości od źródeł zanieczyszczeń.
Sytuacja 2: studnia tylko do podlewania ogrodu
Podlewanie własnego ogrodu mieści się w potrzebach gospodarstwa domowego. Przy studni do 30 m i poborze średniorocznie do 5 m³ na dobę sytuacja prawna jest taka sama jak wyżej. Limit liczy się średniorocznie, więc intensywne podlewanie w lipcu nie oznacza automatycznie przekroczenia, o ile w skali roku pobór pozostaje w granicy. Przy bardzo dużych ogrodach i zautomatyzowanym nawadnianiu warto zamontować wodomierz i sprawdzić rzeczywiste zużycie.
Sytuacja 3: studnia głębsza niż 30 m dla domu
Jeśli dobra woda leży głębiej i studnia musi mieć na przykład 40 m, zwolnienia przestają działać, choć woda nadal służy tylko domowi. Wiercenie jest wtedy robotą geologiczną, która wymaga projektu robót geologicznych zatwierdzonego decyzją (art. 80 ust. 1 Prawa geologicznego i górniczego), przy typowych ujęciach przez starostę. Studnia jest urządzeniem wodnym, a ponieważ ma ponad 30 m, jej wykonanie wymaga pozwolenia wodnoprawnego. Po wykonaniu sporządza się dokumentację hydrogeologiczną. To oznacza dodatkowy czas i koszty dokumentów, dlatego warto wcześniej sprawdzić, czy da się zmieścić w 30 m.
Sytuacja 4: gospodarstwo rolne
Zwykłe korzystanie z wód obejmuje także potrzeby własnego gospodarstwa rolnego. Studnia do 30 m dla gospodarstwa nie wymaga formalności, dopóki pobór nie przekracza średniorocznie 5 m³ na dobę. Przy hodowli większej liczby zwierząt albo nawadnianiu upraw limit bywa jednak przekraczany. Wtedy pobór staje się szczególnym korzystaniem z wód i wymaga pozwolenia wodnoprawnego. Warto oszacować zapotrzebowanie przed wierceniem, a nie po pierwszej kontroli.
Sytuacja 5: firma, pensjonat, myjnia
Woda dla działalności gospodarczej nie służy potrzebom własnego gospodarstwa domowego. Pobór na potrzeby firmy nie jest więc zwykłym korzystaniem z wód, nawet jeśli jest niewielki, i co do zasady wymaga pozwolenia wodnoprawnego. Jeśli woda ma być dostarczana innym osobom do spożycia, na przykład gościom pensjonatu, dochodzą obowiązki dotyczące jakości wody. Przy takich inwestycjach warto zacząć od rozmowy w urzędzie i z hydrogeologiem.
Sytuacja 6: wspólna studnia dla dwóch domów
Studnia na granicy działek albo jedna studnia dla dwóch domów to częsty pomysł rodzinny. Z punktu widzenia prawa warto zadbać, żeby łączny pobór mieścił się w limicie i żeby każdy z domów korzystał z wody na własne potrzeby. Dotychczasowe przepisy techniczne dopuszczały studnię wspólną na granicy działek pod warunkiem zachowania wymaganych odległości od źródeł zanieczyszczeń na obu działkach. Dobrze też spisać zasady korzystania i podziału kosztów, zanim pojawi się pierwsza awaria.
Sytuacja 7: okolica uzdrowiska lub wału przeciwpowodziowego
Zwolnienie z Prawa geologicznego i górniczego dla otworów do 30 m nie dotyczy obszarów górniczych utworzonych w celu wydobywania wód leczniczych lub solanek. W okolicach uzdrowisk trzeba to sprawdzić przed wierceniem. Prawo wodne zakazuje też m.in. kopania studni w odległości mniejszej niż 50 m od stopy wału przeciwpowodziowego, z możliwością odstępstwa wyłącznie na zasadach określonych w ustawie. Ograniczenia mogą wynikać również ze stref ochronnych ujęć wody i miejscowego planu.

A co z odwiertami pod pompę ciepła?
Odwierty pod gruntową pompę ciepła to inny przypadek niż studnia na wodę. Prawa geologicznego i górniczego nie stosuje się do otworów do 30 m wykonywanych w celu wykorzystania ciepła Ziemi poza obszarami górniczymi (art. 3 pkt 2). Przy głębszych odwiertach projekt robót geologicznych nie wymaga zatwierdzenia, ale podlega zgłoszeniu staroście (art. 85). To odrębna procedura od tej, która dotyczy studni wodnych.
Co, jeśli w trakcie wiercenia okaże się, że trzeba głębiej?
To realne ryzyko, bo dokładną głębokość wody zna się dopiero podczas wiercenia. Jeśli granica 30 m może zostać przekroczona, rozsądnie jest ustalić z wykonawcą przed rozpoczęciem prac, co wtedy robimy. Można zatrzymać wiercenie na 30 m i sprawdzić, czy warstwa wystarcza, albo najpierw przygotować dokumenty i wiercić głębiej dopiero po ich uzyskaniu. Przekroczenie granicy bez dokumentów jest niezgodne z przepisami.
Pytania, które słyszymy najczęściej
Czy muszę zawiadomić gminę o studni do 30 m?
Opisane przepisy nie przewidują zgłoszenia dla studni do 30 m wykonywanej na potrzeby zwykłego korzystania z wód. Lokalne akty, na przykład plan miejscowy albo uchwały dotyczące ochrony ujęć, mogą jednak wprowadzać ograniczenia, dlatego w nietypowych lokalizacjach warto zapytać w gminie.
Czy wykonawca załatwia pozwolenia?
Projekt robót geologicznych i dokumentację hydrogeologiczną sporządza osoba z kwalifikacjami geologicznymi. Wiele firm wiertniczych współpracuje z geologami i pomaga przejść procedurę, ale wnioskodawcą jest zwykle inwestor. Warto ustalić to przed podpisaniem umowy.
Podsumowanie
Dla studni przy domu decydują trzy pytania: głębokość, cel i ilość wody. Do 30 m, na własne potrzeby i do 5 m³ na dobę średniorocznie: bez formalności. Ponad 30 m: projekt robót geologicznych, pozwolenie wodnoprawne i dokumentacja. Woda dla firmy lub ponad limit: pozwolenie wodnoprawne. Jeśli nie wiesz, do której sytuacji należysz, zadzwoń lub napisz. Pomożemy to ustalić przed wierceniem.
Źródła
Stan informacji na dzień 12 listopada 2026. Przepisy i dane mogą się zmieniać, dlatego przed decyzją warto sprawdzić aktualny stan u źródła.
- Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne, tekst jednolity Dz.U. 2026 poz. 1335 (art. 33, 34, 395), Internetowy System Aktów Prawnych, Kancelaria Sejmu
- Ustawa z dnia 9 czerwca 2011 r. Prawo geologiczne i górnicze, tekst jednolity Dz.U. 2026 poz. 69 (art. 3, 80, 88, 161), Internetowy System Aktów Prawnych, Kancelaria Sejmu
- Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane, tekst jednolity Dz.U. 2026 poz. 524 (art. 29 ust. 2 pkt 25), Internetowy System Aktów Prawnych, Kancelaria Sejmu

