
Gruntowa pompa ciepła w Trąbkach Wielkich: dlaczego odwierty pionowe
Gmina Trąbki Wielkie, położona na południe od Gdańska, jest wiejska i rolnicza, ale coraz więcej osób z miasta buduje tu domy. W Sobowidzu, Kłodawie czy Ełganowie powstają domy na dużych działkach, a ich właściciele często rozważają gruntową pompę ciepła jako jedyne źródło ogrzewania.
Bazę mamy w Mokrem koło Grudziądza, skąd do Trąbek Wielkich jest około 122 km drogą, czyli godzinę i 23 minuty jazdy. Na Pomorze Gdańskie przyjeżdżamy z kompletem sprzętu: wiertnicą gąsienicową, minikoparką i osprzętem do zapuszczania i wypełniania sond. Dzięki temu cały zakres prac przy dolnym źródle wykonujemy sami, bez dodatkowych podwykonawców.
Gruntowa pompa ciepła nie ma jednostki zewnętrznej z wentylatorem. Całe urządzenie stoi w kotłowni albo w pomieszczeniu technicznym, a sondy są ukryte pod ziemią. Dla wielu inwestorów to ważny argument: nic nie szumi pod oknem sypialni, a sąsiedzi nie słyszą pracy urządzenia nawet w nocy.
Coraz więcej inwestorów łączy gruntową pompę ciepła z instalacją fotowoltaiczną. Panele produkują energię, a pompa zamienia ją na ciepło z dużą sprawnością. Przy dobrze dobranym dolnym źródle zużycie prądu na ogrzewanie jest niższe, więc ta sama instalacja fotowoltaiczna pokrywa większą część potrzeb domu.
Pompa powietrzna w czasie mrozów i wilgotnej pogody musi regularnie odszraniać parownik, co obniża jej wydajność. Pompa gruntowa tego problemu nie ma, bo pracuje na płynie krążącym w sondach. Na Pomorzu, gdzie zimą powietrze bywa wilgotne i wietrzne, stabilność pracy źródła gruntowego jest odczuwalna, także w domach w Trąbkach Wielkich i okolicy.
Grunt w okolicach Trąbek Wielkich a dolne źródło ciepła
Teren gminy to falista wysoczyzna morenowa z polami, niewielkimi lasami i jeziorami. Krajobraz jest tu otwarty i wietrzny, a wsie rozciągają się wzdłuż dróg łączących Gdańsk z Kociewiem i Kaszubami.
Pod polami gminy zalegają gliny zwałowe przeplatane piaskami i żwirami, z wodą gruntową na różnych głębokościach. Glina wilgotna dobrze nadaje się na dolne źródło, choć jest twardsza do wiercenia. Warstwy piasków nasyconych wodą, jeśli występują w przekroju, dodatkowo poprawiają wydajność sondy.
Wysoczyzny morenowe wokół Trójmiasta zbudowane są głównie z glin zwałowych, czyli mieszaniny iłu, piasku i kamieni pozostawionej przez lodowiec. Wilgotna glina dobrze przewodzi ciepło, a dodatkowo stabilnie trzyma ściany otworu, co ułatwia zapuszczenie sondy. Wiercenie w glinie trwa dłużej niż w piasku, ale efekt jest przewidywalny.
Duże znaczenie ma przepływ wód podziemnych. Jeśli sonda przechodzi przez warstwę, w której woda powoli się przemieszcza, ciepło jest stale dostarczane z otoczenia, a grunt wokół otworu szybciej się regeneruje. Dlatego dwie sondy o tej samej długości mogą pracować różnie, w zależności od tego, na jakie warstwy trafiły.
Przy większych instalacjach, na przykład w budynkach usługowych czy kilku domach zasilanych z jednego pola sond, wykonuje się czasem test reakcji termicznej gruntu. Pozwala on zmierzyć rzeczywistą przewodność cieplną w miejscu odwiertu. Przy domach jednorodzinnych w Trąbkach Wielkich zwykle wystarcza projekt oparty na znanym przekroju gruntu i ostrożnie przyjętych wartościach.

Jak wykonujemy odwierty pod sondy gruntowe w Trąbkach Wielkich
Prace zaczynamy od projektu dolnego źródła, czyli informacji, ile metrów sondy potrzeba i w ilu otworach. Na tej podstawie wyznaczamy na działce miejsca odwiertów, sprawdzamy przebieg sieci i ustalamy, którędy wjedzie wiertnica. Dobrze, jeśli lokalizacja otworów jest uzgodniona z projektem zagospodarowania, żeby nie kolidowała z tarasem, podjazdem czy szambem.
Wiercimy wiertnicą gąsienicową, która mieści się na większości działek budowlanych. Otwór prowadzimy z płuczką, która chłodzi świder, wynosi urobek na powierzchnię i stabilizuje ściany otworu. W luźnych piaskach górną część otworu zabezpieczamy rurami osłonowymi, żeby grunt nie osypywał się do środka.
Sondę wprowadzamy do otworu zaraz po zakończeniu wiercenia, zanim ściany zaczną się zaciskać. Rury rozwijamy z bębna i prowadzimy równo, bez załamań. Każda sonda ma fabrycznie zgrzaną głowicę na dnie, więc w otworze nie ma żadnych połączeń, które mogłyby z czasem puścić.
Ostatni etap przy otworze to zalanie go szczelnym zaczynem, wprowadzanym od dna przez rurkę iniekcyjną. W gruntach w Trąbkach Wielkich i okolicy, gdzie odwiert często przechodzi przez kilka warstw wodonośnych, szczelne wypełnienie jest równie ważne jak sama sonda. Po związaniu zaczynu sonda jest trwale osadzona w gruncie.
Gdy wszystkie sondy są w gruncie, łączymy je rurami poziomymi z rozdzielaczem, który zbiera obiegi i kieruje płyn do pompy ciepła. Wykopy wykonujemy własną minikoparką. Przed zasypaniem całą instalację sprawdzamy pod ciśnieniem, bo później dostęp do rur jest już znacznie trudniejszy.
- Odległość z bazy
- ok. 122 km
- Czas dojazdu
- ok. godzinę i 23 minuty
- Powiat
- gdański
- Województwo
- pomorskie
- Pracujemy też w okolicy
- Sobowidz, Kłodawa, Ełganowo, Czerniewo
Ile odwiertów pod pompę ciepła potrzeba w Trąbkach Wielkich
Liczba i głębokość odwiertów wynikają z zapotrzebowania budynku na ciepło, mocy pompy i rodzaju gruntu. Te dane zbiera projektant instalacji, a my wykonujemy dolne źródło zgodnie z projektem. Nie podajemy liczby odwiertów na oko, bo zbyt krótkie sondy to problem, który ujawni się dopiero w czasie mrozów.
W praktyce dom jednorodzinny ma najczęściej od dwóch do kilku odwiertów. Zamiast jednego bardzo głębokiego otworu zwykle wykonuje się kilka krótszych, bo łatwiej je rozmieścić na działce i wykonać typowym sprzętem. Ostateczny układ zależy od projektu i miejsca na działce.
Odstępy między otworami wynikają z fizyki: każda sonda pobiera ciepło z walca gruntu wokół siebie. Jeśli walce się nakładają, sondy konkurują o to samo ciepło. Typowo przyjmuje się co najmniej sześć metrów między odwiertami, a przy dłuższych sondach i intensywnej pracy pompy nawet więcej.
Inwestorzy pytają czasem, czy lepiej zrobić mniej głębszych odwiertów, czy więcej płytszych. Głębszy otwór pracuje w nieco cieplejszym gruncie i zajmuje mniej miejsca, ale może wymagać innych formalności i mocniejszego sprzętu. Rozsądny kompromis ustala się wspólnie z projektantem, z uwzględnieniem warunków na działce.
Zbyt krótkie sondy nie zawsze dają o sobie znać od razu. Pierwszy sezon może przebiec dobrze, a problemy pojawiają się po kilku latach, gdy grunt nie nadąża się regenerować. Dlatego przy domach w Trąbkach Wielkich zalecamy projekt z zapasem, zwłaszcza tam, gdzie przekrój zawiera dużo suchych piasków.

Formalności przy odwiertach pod pompy ciepła w Trąbkach Wielkich
Dla odwiertów w Trąbkach Wielkich głębszych niż 30 metrów przygotowuje się projekt robót geologicznych. Sporządza go geolog z odpowiednimi uprawnieniami, a dokument trafia do starostwa. Ponieważ typowe sondy mają kilkadziesiąt metrów lub więcej, w większości przypadków projekt jest potrzebny.
Dobrze przygotowany projekt robót geologicznych zawiera też informacje o ochronie wód i sposobie postępowania z płuczką i urobkiem. Dla odwiertów w Trąbkach Wielkich geolog uwzględnia lokalne warunki hydrogeologiczne, na przykład obecność kilku warstw wodonośnych, które trzeba od siebie odizolować.
Po wykonaniu odwiertów w Trąbkach Wielkich sporządza się dokumentację powykonawczą. Zawiera ona m.in. przekrój geologiczny każdego otworu i opis wykonanych prac. Notatki z wiercenia prowadzimy na bieżąco, żeby geolog miał pełne dane do jej opracowania.
Ważne są również odległości: od własnej i sąsiedniej studni, od szamba, oczyszczalni i drenażu, od fundamentów i granicy działki. Lokalizację otworów ustalamy z ich uwzględnieniem, a w razie wątpliwości konsultujemy ją z geologiem przygotowującym projekt.
Formalności przy odwiertach pod pompy ciepła nie są skomplikowane, ale wymagają zaplanowania z wyprzedzeniem. Projekt warto zamówić wcześnie, żeby nie wstrzymywał budowy. Przy pierwszej rozmowie mówimy, jakie dokumenty będą potrzebne w Trąbkach Wielkich, i w jakiej kolejności je przygotować.
Odwierty pod gruntowe pompy ciepła Trąbki Wielkie i okolice
W gminie Trąbki Wielkie wiercimy przy nowych domach na dużych działkach i przy modernizacjach domów wiejskich. Część inwestorów ma w gospodarstwie także budynki gospodarcze, które chce ogrzewać, co wpływa na moc pompy i liczbę odwiertów.
Otwarty, wietrzny teren gminy sprawia, że zimą temperatury odczuwalne bywają niższe niż w mieście. To jeden z powodów, dla których inwestorzy wybierają tu pompę gruntową zamiast powietrznej: temperatura gruntu na głębokości kilkudziesięciu metrów nie zależy od wiatru ani mrozu.
Poza samą miejscowością wykonujemy odwierty także w okolicy, między innymi w miejscowościach Sobowidz, Kłodawa, Ełganowo i Czerniewo. Zasady są wszędzie te same: najpierw projekt i ustalenia, potem jeden przyjazd ze sprzętem i komplet prac na miejscu.
Wiercenie, zapuszczanie sond, wypełnianie otworów i wykopy pod rury wykonujemy własnym sprzętem. Na działkę przyjeżdża wiertnica gąsienicowa i minikoparka, więc nie trzeba koordynować kilku firm do wykonania dolnego źródła.
Najbliżej Trąbek Wielkich wykonujemy też odwierty pod pompy ciepła Pszczółki, odwierty pod pompy ciepła Straszyn, odwierty pod pompy ciepła Kolbudy, odwierty pod pompy ciepła Pruszcz Gdański. Pełna lista miejscowości z Trójmiasta i okolic jest na dole strony, a jeśli potrzebujesz też wody z własnego ujęcia, zajrzyj na stronę wiercenie studni Trąbki Wielkie.
