
Gruntowa pompa ciepła w Tczewie: dlaczego odwierty pionowe
Tczew, stolica Kociewia, to miasto, wokół którego szybko przybywa nowych domów, zwłaszcza w Rokitkach, Czarlinie i Miłobądzu. Właściciele takich domów coraz częściej pytają nie tylko o studnię, ale też o odwierty pod gruntową pompę ciepła, która ogrzeje dom i podgrzeje wodę użytkową.
Bazę mamy w Mokrem koło Grudziądza, skąd do Tczewa jest około 102 km drogą, czyli godzinę i 11 minut jazdy. Na Pomorze Gdańskie przyjeżdżamy z kompletem sprzętu: wiertnicą gąsienicową, minikoparką i osprzętem do zapuszczania i wypełniania sond. Dzięki temu cały zakres prac przy dolnym źródle wykonujemy sami, bez dodatkowych podwykonawców.
Kilkanaście metrów pod powierzchnią temperatura gruntu przestaje zależeć od pory roku i przez cały rok utrzymuje się na podobnym poziomie, w Polsce zwykle około 8 do 10 stopni. Z tego zasobu korzysta gruntowa pompa ciepła. Zimą, gdy powietrze ma kilka stopni mrozu, sonda w odwiercie wciąż pracuje z dodatnią temperaturą, a pompa nie musi się aż tak wysilać.
Pompa ciepła z dolnym źródłem w gruncie najlepiej współpracuje z ogrzewaniem płaszczyznowym, na przykład podłogówką, która potrzebuje wody o niskiej temperaturze. W nowych domach w Tczewie i okolicy to dziś standard. Im niższa temperatura zasilania instalacji, tym taniej pompa wytwarza ciepło, a przy stabilnym źródle w gruncie ta przewaga utrzymuje się także w mroźne dni.
Rury sond gruntowych wykonuje się z polietylenu odpornego na korozję i ciśnienie, a po zalaniu otworu szczelnym wypełnieniem pracują w stabilnych warunkach. Odwiert wykonuje się raz, a sondy są projektowane na dziesięciolecia pracy. Sama pompa ciepła może być w przyszłości wymieniona na nowszy model, a dolne źródło zostaje to samo.
Grunt w okolicach Tczewa a dolne źródło ciepła
Miasto leży na lewym brzegu Wisły, na krawędzi wysoczyzny Kociewia, która stromo opada do doliny rzeki. Po drugiej stronie Wisły zaczynają się płaskie Żuławy, a przez rzekę przerzucone są historyczne mosty tczewskie. Ta granica wysoczyzny i doliny wyraźnie dzieli okolice miasta.
Na wysoczyźnie odwiert przechodzi przez gliny zwałowe z przewarstwieniami piasków, a w dolinie Wisły przez piaski, żwiry i mułki rzeczne z wodą blisko powierzchni. Obie sytuacje dobrze nadają się na dolne źródło, ale wymagają innego podejścia do wiercenia i innej długości sond.
Na wysoczyźnie typowy przekrój to kilka warstw glin przedzielonych piaskami i żwirami, w których gromadzi się woda. Właśnie te nasycone przewarstwienia najbardziej poprawiają odbiór ciepła. Ile ich będzie i jak grube się okażą, pokazuje dopiero odwiert, dlatego projekt warto opierać na ostrożnych założeniach.
O tym, ile ciepła można pobrać z każdego metra sondy, decyduje przede wszystkim rodzaj gruntu i jego wilgotność. Według wytycznych VDI 4640, z których korzystają projektanci, suche piaski dają około 20 do 25 W na metr, wilgotne gliny około 35 do 50 W, a piaski i żwiry nasycone wodą nawet 55 do 80 W. To wartości orientacyjne, a dokładne liczby przyjmuje projektant dla konkretnej działki.
Odwiert pod sondę często przechodzi przez kilka warstw wodonośnych przedzielonych glinami. Jeśli otwór nie zostanie szczelnie wypełniony, może stać się drogą, którą woda z jednej warstwy przedostaje się do drugiej. Szczelne wypełnienie całego otworu to obowiązek, a przy okazji poprawia kontakt sondy z gruntem.

Jak wykonujemy odwierty pod sondy gruntowe w Tczewie
Prace zaczynamy od projektu dolnego źródła, czyli informacji, ile metrów sondy potrzeba i w ilu otworach. Na tej podstawie wyznaczamy na działce miejsca odwiertów, sprawdzamy przebieg sieci i ustalamy, którędy wjedzie wiertnica. Dobrze, jeśli lokalizacja otworów jest uzgodniona z projektem zagospodarowania, żeby nie kolidowała z tarasem, podjazdem czy szambem.
Na działce w Tczewie wiertnica staje dokładnie w wyznaczonym punkcie i wierci otwór o średnicy kilkunastu centymetrów, aż do zaprojektowanej głębokości. Tempo zależy od gruntu: w piaskach idzie szybko, w glinach i przy głazach wolniej. Nie skracamy otworu, jeśli grunt jest trudny, bo każdy brakujący metr to mniej ciepła dla domu.
Sondę wprowadzamy do otworu zaraz po zakończeniu wiercenia, zanim ściany zaczną się zaciskać. Rury rozwijamy z bębna i prowadzimy równo, bez załamań. Każda sonda ma fabrycznie zgrzaną głowicę na dnie, więc w otworze nie ma żadnych połączeń, które mogłyby z czasem puścić.
Wypełnienie otworu to etap, którego po zakończeniu prac nie widać, a od którego wiele zależy. Zaczyn wypiera płuczkę i otacza rury sondy, tworząc szczelną kolumnę. Chroni to wody podziemne przed przepływem między warstwami i zapewnia sondzie dobry kontakt z gruntem przez całe lata.
Gdy wszystkie sondy są w gruncie, łączymy je rurami poziomymi z rozdzielaczem, który zbiera obiegi i kieruje płyn do pompy ciepła. Wykopy wykonujemy własną minikoparką. Przed zasypaniem całą instalację sprawdzamy pod ciśnieniem, bo później dostęp do rur jest już znacznie trudniejszy.
- Odległość z bazy
- ok. 102 km
- Czas dojazdu
- ok. godzinę i 11 minut
- Powiat
- tczewski
- Województwo
- pomorskie
- Pracujemy też w okolicy
- Rokitki, Czarlin, Miłobądz, Lubiszewo Tczewskie
Ile odwiertów pod pompę ciepła potrzeba w Tczewie
Liczba i głębokość odwiertów wynikają z zapotrzebowania budynku na ciepło, mocy pompy i rodzaju gruntu. Te dane zbiera projektant instalacji, a my wykonujemy dolne źródło zgodnie z projektem. Nie podajemy liczby odwiertów na oko, bo zbyt krótkie sondy to problem, który ujawni się dopiero w czasie mrozów.
Przykładowo, jeśli projekt przewiduje 300 metrów sondy, można je zrealizować jako trzy otwory po sto metrów albo cztery krótsze. Na działkach w Tczewie wybór zależy głównie od dostępnego miejsca i od gruntu. Nie da się jednak podać liczby otworów bez znajomości zapotrzebowania domu na ciepło.
Odstępy między otworami wynikają z fizyki: każda sonda pobiera ciepło z walca gruntu wokół siebie. Jeśli walce się nakładają, sondy konkurują o to samo ciepło. Typowo przyjmuje się co najmniej sześć metrów między odwiertami, a przy dłuższych sondach i intensywnej pracy pompy nawet więcej.
Głębokość pojedynczego odwiertu ustalamy tak, żeby łączna długość sond odpowiadała projektowi, a liczba otworów mieściła się na działce. Przy niewielkich działkach zwykle wychodzą głębsze otwory, a przy większych można zastosować kilka krótszych. Każdy wariant ma swoje plusy, które omawiamy przed rozpoczęciem prac.
Niedowymiarowane dolne źródło to najczęstszy błąd przy pompach gruntowych. Grunt wokół zbyt krótkich sond wychładza się z każdym sezonem, temperatura płynu spada, a pompa pracuje coraz mniej wydajnie. Lepiej dodać kilka metrów sondy na etapie wiercenia niż borykać się z tym przez lata.

Formalności przy odwiertach pod pompy ciepła w Tczewie
Dla odwiertów w Tczewie głębszych niż 30 metrów przygotowuje się projekt robót geologicznych. Sporządza go geolog z odpowiednimi uprawnieniami, a dokument trafia do starostwa. Ponieważ typowe sondy mają kilkadziesiąt metrów lub więcej, w większości przypadków projekt jest potrzebny.
W projekcie robót geologicznych zapisuje się, gdzie i jak głęboko będą wiercone otwory, jakie warstwy gruntu się spodziewa i jak otwory zostaną zabezpieczone. Dokument jest podstawą do rozpoczęcia prac i warto go mieć przed ustaleniem terminu wiercenia.
Po zakończeniu robót sporządza się dokumentację z ich przebiegu, w której zapisuje się rzeczywisty przekrój otworów i sposób ich wykonania. Przekazujemy inwestorowi informacje z wiercenia, potrzebne do przygotowania tych dokumentów przez geologa.
Przed wierceniem trzeba też sprawdzić, czy działka nie leży w strefie ochronnej ujęcia wody albo na terenie z innymi ograniczeniami. W takich miejscach wiercenie może być zakazane lub obwarowane warunkami. Sprawdzenie tego na początku oszczędza czas i pieniądze.
Jeśli planujesz skorzystać z dofinansowania do pompy ciepła, sprawdź wcześniej aktualne warunki programu. Programy wymagają zwykle określonych dokumentów i faktur, a ich zasady się zmieniają. Formalności związane z odwiertami wyjaśniamy przy pierwszej rozmowie, żeby nic nie zaskoczyło na etapie rozliczenia.
Odwierty pod gruntowe pompy ciepła Tczew i okolice
Tczew jest najbliżej naszej bazy spośród miejscowości w tym rejonie, więc wykonujemy tu sporo zleceń: odwierty przy nowych domach, przy modernizacjach i przy domach na wsiach gminy. Łatwiej też umówić oględziny działki przed rozpoczęciem prac.
Na terenach w dolinie Wisły, poniżej skarpy, woda gruntowa leży płytko, a grunt bywa miękki. Na takich działkach wcześniej sprawdzamy, czy wiertnica będzie stabilna po deszczu, i w razie potrzeby przygotowujemy utwardzone stanowisko pod maszynę.
Poza samą miejscowością wykonujemy odwierty także w okolicy, między innymi w miejscowościach Rokitki, Czarlin, Miłobądz i Lubiszewo Tczewskie. Zasady są wszędzie te same: najpierw projekt i ustalenia, potem jeden przyjazd ze sprzętem i komplet prac na miejscu.
Przed przyjazdem prosimy o zdjęcia działki i dojazdu, projekt dolnego źródła oraz mapę z przyłączami. Na tej podstawie planujemy, ile dni potrwają prace i jaki sprzęt zabrać, żeby na miejscu nie było przestojów.
Najbliżej Tczewa wykonujemy też odwierty pod pompy ciepła Pszczółki, odwierty pod pompy ciepła Suchy Dąb, odwierty pod pompy ciepła Cedry Wielkie, odwierty pod pompy ciepła Trąbki Wielkie. Pełna lista miejscowości z Trójmiasta i okolic jest na dole strony, a jeśli potrzebujesz też wody z własnego ujęcia, zajrzyj na stronę wiercenie studni Tczew.
