
Gruntowa pompa ciepła w Luzinie: dlaczego odwierty pionowe
Luzino to duża wieś gminna na zachód od Wejherowa, w której od lat buduje się wiele domów jednorodzinnych. Mieszkańcy pracujący w Trójmieście chętnie wybierają tę okolicę, a przy nowych domach coraz częściej planują ogrzewanie gruntową pompą ciepła z sondami pionowymi.
Bazę mamy w Mokrem koło Grudziądza, skąd do Luzina jest około 172 km drogą, czyli godzinę i 53 minuty jazdy. Na Pomorze Gdańskie przyjeżdżamy z kompletem sprzętu: wiertnicą gąsienicową, minikoparką i osprzętem do zapuszczania i wypełniania sond. Dzięki temu cały zakres prac przy dolnym źródle wykonujemy sami, bez dodatkowych podwykonawców.
Kilkanaście metrów pod powierzchnią temperatura gruntu przestaje zależeć od pory roku i przez cały rok utrzymuje się na podobnym poziomie, w Polsce zwykle około 8 do 10 stopni. Z tego zasobu korzysta gruntowa pompa ciepła. Zimą, gdy powietrze ma kilka stopni mrozu, sonda w odwiercie wciąż pracuje z dodatnią temperaturą, a pompa nie musi się aż tak wysilać.
Nie ma co ukrywać: gruntowa pompa ciepła kosztuje na starcie więcej niż powietrzna, a znaczną część tej różnicy stanowią właśnie odwierty. W zamian dostaje się wyższą sprawność w sezonie grzewczym i niższe rachunki za prąd, szczególnie zimą. Czy to się opłaca w Luzinie, zależy od wielkości domu, izolacji i sposobu korzystania z ogrzewania.
Pompa powietrzna w czasie mrozów i wilgotnej pogody musi regularnie odszraniać parownik, co obniża jej wydajność. Pompa gruntowa tego problemu nie ma, bo pracuje na płynie krążącym w sondach. Na Pomorzu, gdzie zimą powietrze bywa wilgotne i wietrzne, stabilność pracy źródła gruntowego jest odczuwalna, także w domach w Luzinie i okolicy.
Grunt w okolicach Luzina a dolne źródło ciepła
Luzino leży w Pradolinie Redy i Łeby, szerokiej dolinie, którą dawniej płynęły wody lodowcowe w stronę Bałtyku. Dno doliny jest płaskie, a po obu stronach wznoszą się zalesione krawędzie wysoczyzn. Przez okolicę przebiega linia kolejowa i droga z Trójmiasta na Lębork.
Dno pradoliny wypełniają piaski i żwiry wodnolodowcowe, w dużej części nasycone wodą. Takie warunki sprzyjają wymianie ciepła i pozwalają na stosunkowo sprawne wiercenie. Na zboczach doliny przekrój zmienia się na gliny i piaski z kamieniami, a woda leży głębiej.
Pradoliny, którymi kiedyś płynęły wody z topniejącego lodowca, wypełnione są grubymi warstwami piasków i żwirów. Gdy są nasycone wodą, należą do najlepszych gruntów pod sondy pionowe, bo woda w porach dobrze przewodzi ciepło. Luźne piaski wymagają za to staranności przy wierceniu, żeby ściany otworu się nie osypywały.
Przy większych instalacjach, na przykład w budynkach usługowych czy kilku domach zasilanych z jednego pola sond, wykonuje się czasem test reakcji termicznej gruntu. Pozwala on zmierzyć rzeczywistą przewodność cieplną w miejscu odwiertu. Przy domach jednorodzinnych w Luzinie zwykle wystarcza projekt oparty na znanym przekroju gruntu i ostrożnie przyjętych wartościach.
Odwiert pod sondę często przechodzi przez kilka warstw wodonośnych przedzielonych glinami. Jeśli otwór nie zostanie szczelnie wypełniony, może stać się drogą, którą woda z jednej warstwy przedostaje się do drugiej. Szczelne wypełnienie całego otworu to obowiązek, a przy okazji poprawia kontakt sondy z gruntem.

Jak wykonujemy odwierty pod sondy gruntowe w Luzinie
Prace zaczynamy od projektu dolnego źródła, czyli informacji, ile metrów sondy potrzeba i w ilu otworach. Na tej podstawie wyznaczamy na działce miejsca odwiertów, sprawdzamy przebieg sieci i ustalamy, którędy wjedzie wiertnica. Dobrze, jeśli lokalizacja otworów jest uzgodniona z projektem zagospodarowania, żeby nie kolidowała z tarasem, podjazdem czy szambem.
Wiercimy wiertnicą gąsienicową, która mieści się na większości działek budowlanych. Otwór prowadzimy z płuczką, która chłodzi świder, wynosi urobek na powierzchnię i stabilizuje ściany otworu. W luźnych piaskach górną część otworu zabezpieczamy rurami osłonowymi, żeby grunt nie osypywał się do środka.
Wprowadzenie sondy to moment, w którym liczy się staranność. Rury nie mogą być porysowane ani załamane, a cały odcinek musi trafić na zaprojektowaną głębokość. Przed opuszczeniem sondę napełniamy wodą, co ułatwia jej zapuszczenie i pozwala od razu sprawdzić, czy jest szczelna.
Po zapuszczeniu sondy otwór wypełniamy od dna do góry zaczynem, zwykle mieszaniną cementu i bentonitu. Zaczyn podajemy rurką iniekcyjną, żeby nie zostawić pustek. Dobre wypełnienie poprawia przewodzenie ciepła między sondą a gruntem i uszczelnia otwór na całej długości.
Prace kończy podłączenie sond do budynku. Prowadzimy rury w wykopie do studzienki rozdzielacza albo bezpośrednio do pomieszczenia technicznego, wykonujemy próbę szczelności i zasypujemy wykopy. Instalator pompy ciepła dostaje gotowe, sprawdzone dolne źródło, do którego podłącza urządzenie.
- Odległość z bazy
- ok. 172 km
- Czas dojazdu
- ok. godzinę i 53 minuty
- Powiat
- wejherowski
- Województwo
- pomorskie
- Pracujemy też w okolicy
- Kębłowo, Robakowo, Barłomino, Sychowo
Ile odwiertów pod pompę ciepła potrzeba w Luzinie
Pytanie, ile odwiertów potrzeba w Luzinie, pada w prawie każdej rozmowie. Odpowiedź zależy od trzech rzeczy: ile ciepła potrzebuje dom, ile może go oddać grunt i jak długo w roku pompa będzie pracować. Wszystkie te dane powinny trafić do projektu, zanim wiertnica wjedzie na działkę.
Przykładowo, jeśli projekt przewiduje 300 metrów sondy, można je zrealizować jako trzy otwory po sto metrów albo cztery krótsze. Na działkach w Luzinie wybór zależy głównie od dostępnego miejsca i od gruntu. Nie da się jednak podać liczby otworów bez znajomości zapotrzebowania domu na ciepło.
Na działkach w Luzinie często o rozmieszczeniu odwiertów decyduje miejsce. Otwory muszą mieć bezpieczne odstępy od siebie, od budynku i od granicy działki. Zbyt gęsto ustawione sondy pracują gorzej, bo zimą wychładzają ten sam fragment gruntu, a latem nie zdążą się zregenerować.
Inwestorzy pytają czasem, czy lepiej zrobić mniej głębszych odwiertów, czy więcej płytszych. Głębszy otwór pracuje w nieco cieplejszym gruncie i zajmuje mniej miejsca, ale może wymagać innych formalności i mocniejszego sprzętu. Rozsądny kompromis ustala się wspólnie z projektantem, z uwzględnieniem warunków na działce.
Jeśli dom ma być latem chłodzony z sond, grunt dostaje z powrotem część ciepła i regeneruje się szybciej. Gdy pompa tylko grzeje, a sondy są krótkie, bilans ciepła w gruncie z roku na rok się pogarsza. Projektant uwzględnia to w obliczeniach, a my wykonujemy odwierty na pełną, zaprojektowaną długość.

Formalności przy odwiertach pod pompy ciepła w Luzinie
Odwierty pod pompy ciepła to roboty geologiczne w rozumieniu prawa geologicznego i górniczego. Jeśli otwór ma być głębszy niż 30 metrów, potrzebny jest projekt robót geologicznych przygotowany przez geologa z uprawnieniami, który trafia do starosty. Przy płytszych otworach procedura jest prostsza.
W projekcie robót geologicznych zapisuje się, gdzie i jak głęboko będą wiercone otwory, jakie warstwy gruntu się spodziewa i jak otwory zostaną zabezpieczone. Dokument jest podstawą do rozpoczęcia prac i warto go mieć przed ustaleniem terminu wiercenia.
Po wykonaniu odwiertów w Luzinie sporządza się dokumentację powykonawczą. Zawiera ona m.in. przekrój geologiczny każdego otworu i opis wykonanych prac. Notatki z wiercenia prowadzimy na bieżąco, żeby geolog miał pełne dane do jej opracowania.
Przed wierceniem trzeba też sprawdzić, czy działka nie leży w strefie ochronnej ujęcia wody albo na terenie z innymi ograniczeniami. W takich miejscach wiercenie może być zakazane lub obwarowane warunkami. Sprawdzenie tego na początku oszczędza czas i pieniądze.
Formalności dobrze zacząć od razu po decyzji o pompie gruntowej. Projekt robót geologicznych wymaga czasu na przygotowanie i złożenie, więc zamówiony za późno potrafi wstrzymać budowę. Przy pierwszej rozmowie podpowiadamy, od czego zacząć i jakie informacje przygotować dla geologa.
Odwierty pod gruntowe pompy ciepła Luzino i okolice
W gminie Luzino wiercimy przy nowych domach w samym Luzinie i w okolicznych wsiach, takich jak Kębłowo czy Robakowo. Inwestorzy często pytają, czy odwiert pod pompę ciepła można połączyć z wierceniem studni. Można zaplanować oba otwory na jeden przyjazd, ale to dwa osobne odwierty z zachowaniem odległości.
Luzino leży na granicy naszego zasięgu, ponad 170 km od bazy. Prace planujemy tak, żeby wykonać wszystkie odwierty i przyłącza za jednym razem, a wcześniej omawiamy projekt i warunki na działce przez telefon i na podstawie zdjęć.
Poza samą miejscowością wykonujemy odwierty także w okolicy, między innymi w miejscowościach Kębłowo, Robakowo, Barłomino i Sychowo. Zasady są wszędzie te same: najpierw projekt i ustalenia, potem jeden przyjazd ze sprzętem i komplet prac na miejscu.
Wiercenie, zapuszczanie sond, wypełnianie otworów i wykopy pod rury wykonujemy własnym sprzętem. Na działkę przyjeżdża wiertnica gąsienicowa i minikoparka, więc nie trzeba koordynować kilku firm do wykonania dolnego źródła.
Najbliżej Luzina wykonujemy też odwierty pod pompy ciepła Wejherowo, odwierty pod pompy ciepła Szemud, odwierty pod pompy ciepła Reda, odwierty pod pompy ciepła Rumia. Pełna lista miejscowości z Trójmiasta i okolic jest na dole strony, a jeśli potrzebujesz też wody z własnego ujęcia, zajrzyj na stronę wiercenie studni Luzino.
