
Gruntowa pompa ciepła w Chwaszczynie: dlaczego odwierty pionowe
Chwaszczyno, położone między Gdańskiem a Gdynią, to jedna z najbardziej poszukiwanych lokalizacji pod budowę domu w okolicach Trójmiasta. Domy powstają tu często na działkach przy lesie, a ich właściciele chętnie wybierają gruntową pompę ciepła, która pracuje cicho i nie zakłóca spokoju okolicy.
Bazę mamy w Mokrem koło Grudziądza, skąd do Chwaszczyna jest około 141 km drogą, czyli godzinę i 35 minut jazdy. Na Pomorze Gdańskie przyjeżdżamy z kompletem sprzętu: wiertnicą gąsienicową, minikoparką i osprzętem do zapuszczania i wypełniania sond. Dzięki temu cały zakres prac przy dolnym źródle wykonujemy sami, bez dodatkowych podwykonawców.
Pompa ciepła z dolnym źródłem w gruncie najlepiej współpracuje z ogrzewaniem płaszczyznowym, na przykład podłogówką, która potrzebuje wody o niskiej temperaturze. W nowych domach w Chwaszczynie i okolicy to dziś standard. Im niższa temperatura zasilania instalacji, tym taniej pompa wytwarza ciepło, a przy stabilnym źródle w gruncie ta przewaga utrzymuje się także w mroźne dni.
Sondy pionowe mogą latem pracować odwrotnie niż zimą i odprowadzać ciepło z budynku do gruntu. Takie chłodzenie pasywne zużywa niewiele energii, bo pracuje głównie pompa obiegowa, a sprężarka pozostaje wyłączona. Jednocześnie grunt wokół sond regeneruje się przed kolejnym sezonem grzewczym, co poprawia ich pracę zimą.
Rury sond gruntowych wykonuje się z polietylenu odpornego na korozję i ciśnienie, a po zalaniu otworu szczelnym wypełnieniem pracują w stabilnych warunkach. Odwiert wykonuje się raz, a sondy są projektowane na dziesięciolecia pracy. Sama pompa ciepła może być w przyszłości wymieniona na nowszy model, a dolne źródło zostaje to samo.
Grunt w okolicach Chwaszczyna a dolne źródło ciepła
Miejscowość leży na wysoczyźnie morenowej, otoczonej lasami Trójmiejskiego Parku Krajobrazowego. Teren jest pagórkowaty, z dolinami potoków i niewielkimi jeziorami, takimi jak jezioro w pobliskim Tuchomiu.
Przekrój tworzą tu gliny zwałowe, piaski i żwiry polodowcowe, często z kamieniami. Woda gruntowa występuje na kilku poziomach, a jej położenie zależy od rzeźby terenu. Na wzgórzach i w obniżeniach ta sama długość sondy może dać różną wydajność, dlatego projekt opieramy na rzeczywistym przekroju.
Wysoczyzny morenowe wokół Trójmiasta zbudowane są głównie z glin zwałowych, czyli mieszaniny iłu, piasku i kamieni pozostawionej przez lodowiec. Wilgotna glina dobrze przewodzi ciepło, a dodatkowo stabilnie trzyma ściany otworu, co ułatwia zapuszczenie sondy. Wiercenie w glinie trwa dłużej niż w piasku, ale efekt jest przewidywalny.
O tym, ile ciepła można pobrać z każdego metra sondy, decyduje przede wszystkim rodzaj gruntu i jego wilgotność. Według wytycznych VDI 4640, z których korzystają projektanci, suche piaski dają około 20 do 25 W na metr, wilgotne gliny około 35 do 50 W, a piaski i żwiry nasycone wodą nawet 55 do 80 W. To wartości orientacyjne, a dokładne liczby przyjmuje projektant dla konkretnej działki.
Temperatura gruntu rośnie wraz z głębokością, średnio o około 3 stopnie na każde 100 metrów. Przy typowych odwiertach pod pompy ciepła ta różnica nie jest duża, ale głębsza sonda pracuje w nieco cieplejszym otoczeniu. Ważniejsza od samej głębokości jest jednak przewodność i wilgotność warstw, przez które przechodzi otwór.

Jak wykonujemy odwierty pod sondy gruntowe w Chwaszczynie
Pierwszy krok to rozmowa z inwestorem i projektantem instalacji. Dowiadujemy się, jakie jest zapotrzebowanie domu na ciepło i jaką łączną długość sond przewiduje projekt. Następnie wyznaczamy otwory w bezpiecznych odstępach od budynku, granic działki i innych instalacji, a na koniec planujemy dojazd sprzętu.
Samo wiercenie polega na stopniowym zagłębianiu przewodu wiertniczego, kolejnymi odcinkami żerdzi. Płuczka krąży w obiegu zamkniętym, a urobek odkładamy w wykopie lub zbiorniku. Obserwujemy, jak zmienia się grunt na kolejnych metrach, i notujemy przekrój, który później trafia do dokumentacji.
Do gotowego otworu zapuszczamy sondę, czyli rurę z polietylenu zagiętą na dnie w kształt litery U, pojedynczą albo podwójną. Na końcu sondy montuje się obciążnik, który pomaga ją wprowadzić, a samą rurę napełnia się wodą, żeby nie wypływała w otworze pełnym płuczki.
Ostatni etap przy otworze to zalanie go szczelnym zaczynem, wprowadzanym od dna przez rurkę iniekcyjną. W gruntach w Chwaszczynie i okolicy, gdzie odwiert często przechodzi przez kilka warstw wodonośnych, szczelne wypełnienie jest równie ważne jak sama sonda. Po związaniu zaczynu sonda jest trwale osadzona w gruncie.
Prace kończy podłączenie sond do budynku. Prowadzimy rury w wykopie do studzienki rozdzielacza albo bezpośrednio do pomieszczenia technicznego, wykonujemy próbę szczelności i zasypujemy wykopy. Instalator pompy ciepła dostaje gotowe, sprawdzone dolne źródło, do którego podłącza urządzenie.
- Odległość z bazy
- ok. 141 km
- Czas dojazdu
- ok. godzinę i 35 minut
- Powiat
- kartuski
- Województwo
- pomorskie
- Pracujemy też w okolicy
- Tuchom, Osowa, Koleczkowo, Dąbrowa
Ile odwiertów pod pompę ciepła potrzeba w Chwaszczynie
Liczba i głębokość odwiertów wynikają z zapotrzebowania budynku na ciepło, mocy pompy i rodzaju gruntu. Te dane zbiera projektant instalacji, a my wykonujemy dolne źródło zgodnie z projektem. Nie podajemy liczby odwiertów na oko, bo zbyt krótkie sondy to problem, który ujawni się dopiero w czasie mrozów.
W praktyce dom jednorodzinny ma najczęściej od dwóch do kilku odwiertów. Zamiast jednego bardzo głębokiego otworu zwykle wykonuje się kilka krótszych, bo łatwiej je rozmieścić na działce i wykonać typowym sprzętem. Ostateczny układ zależy od projektu i miejsca na działce.
Odwierty nie mogą stać zbyt blisko siebie, bo sondy wzajemnie by się wychładzały. Zwykle zachowuje się odstęp co najmniej kilku metrów, w praktyce często sześć metrów lub więcej, a także odpowiednią odległość od fundamentów, granicy działki, szamba i studni.
Inwestorzy pytają czasem, czy lepiej zrobić mniej głębszych odwiertów, czy więcej płytszych. Głębszy otwór pracuje w nieco cieplejszym gruncie i zajmuje mniej miejsca, ale może wymagać innych formalności i mocniejszego sprzętu. Rozsądny kompromis ustala się wspólnie z projektantem, z uwzględnieniem warunków na działce.
Jeśli dom ma być latem chłodzony z sond, grunt dostaje z powrotem część ciepła i regeneruje się szybciej. Gdy pompa tylko grzeje, a sondy są krótkie, bilans ciepła w gruncie z roku na rok się pogarsza. Projektant uwzględnia to w obliczeniach, a my wykonujemy odwierty na pełną, zaprojektowaną długość.

Formalności przy odwiertach pod pompy ciepła w Chwaszczynie
Prawo traktuje odwierty pod sondy gruntowe jak roboty geologiczne, nawet jeśli nie wydobywa się z nich wody. Przy głębokości powyżej 30 metrów potrzebny jest projekt robót geologicznych, za który odpowiada geolog z uprawnieniami. Ten etap warto zaplanować razem z projektem domu albo instalacji grzewczej.
Dobrze przygotowany projekt robót geologicznych zawiera też informacje o ochronie wód i sposobie postępowania z płuczką i urobkiem. Dla odwiertów w Chwaszczynie geolog uwzględnia lokalne warunki hydrogeologiczne, na przykład obecność kilku warstw wodonośnych, które trzeba od siebie odizolować.
Po wykonaniu odwiertów w Chwaszczynie sporządza się dokumentację powykonawczą. Zawiera ona m.in. przekrój geologiczny każdego otworu i opis wykonanych prac. Notatki z wiercenia prowadzimy na bieżąco, żeby geolog miał pełne dane do jej opracowania.
Część terenów w okolicach Chwaszczyna podlega ochronie przyrody albo ochronie wód podziemnych. W takich miejscach mogą obowiązywać dodatkowe warunki dla prac ziemnych i wiertniczych. Przed wierceniem sprawdzamy to razem z geologiem, żeby projekt od początku uwzględniał wszystkie ograniczenia.
Formalności dobrze zacząć od razu po decyzji o pompie gruntowej. Projekt robót geologicznych wymaga czasu na przygotowanie i złożenie, więc zamówiony za późno potrafi wstrzymać budowę. Przy pierwszej rozmowie podpowiadamy, od czego zacząć i jakie informacje przygotować dla geologa.
Odwierty pod gruntowe pompy ciepła Chwaszczyno i okolice
W Chwaszczynie wiercimy przy nowych domach na leśnych i łąkowych działkach oraz przy modernizacjach domów z lat 90. i 2000. Inwestorzy często dbają o zachowanie drzew na działce, a pionowe odwierty zajmują niewiele miejsca i dają się wykonać bez wycinki.
Bliskość parku krajobrazowego i lasu oznacza, że niektóre działki mają ograniczenia dotyczące wycinki i prac ziemnych. Przed odwiertami sprawdzamy z inwestorem, gdzie wiertnica może stanąć bez szkody dla drzew, i dopasowujemy do tego rozmieszczenie otworów.
Poza samą miejscowością wykonujemy odwierty także w okolicy, między innymi w miejscowościach Tuchom, Osowa, Koleczkowo i Dąbrowa. Zasady są wszędzie te same: najpierw projekt i ustalenia, potem jeden przyjazd ze sprzętem i komplet prac na miejscu.
Najlepszy moment na odwierty to etap budowy, gdy dom ma już ściany, ale ogród nie jest jeszcze urządzony. Wtedy wiertnica ma łatwy dojazd, a wykopy pod rury nie niszczą trawnika ani kostki. Przy istniejących domach też da się to zrobić, tylko z większą ostrożnością przy wjeździe.
Najbliżej Chwaszczyna wykonujemy też odwierty pod pompy ciepła Banino, odwierty pod pompy ciepła Sopot, odwierty pod pompy ciepła Przodkowo, odwierty pod pompy ciepła Gdynia. Pełna lista miejscowości z Trójmiasta i okolic jest na dole strony, a jeśli potrzebujesz też wody z własnego ujęcia, zajrzyj na stronę wiercenie studni Chwaszczyno.
