
Gruntowa pompa ciepła w Przywidzu: dlaczego odwierty pionowe
Przywidz to gmina wśród lasów i jezior, położona na południowy zachód od Gdańska. Powstaje tu wiele domów całorocznych i letniskowych, a ich właściciele szukają ogrzewania, które nie wymaga dowożenia opału i pracuje bez obsługi. Gruntowa pompa ciepła z pionowymi sondami spełnia te oczekiwania.
Bazę mamy w Mokrem koło Grudziądza, skąd do Przywidza jest około 135 km drogą, czyli godzinę i 37 minut jazdy. Na Pomorze Gdańskie przyjeżdżamy z kompletem sprzętu: wiertnicą gąsienicową, minikoparką i osprzętem do zapuszczania i wypełniania sond. Dzięki temu cały zakres prac przy dolnym źródle wykonujemy sami, bez dodatkowych podwykonawców.
Sondy pionowe mogą latem pracować odwrotnie niż zimą i odprowadzać ciepło z budynku do gruntu. Takie chłodzenie pasywne zużywa niewiele energii, bo pracuje głównie pompa obiegowa, a sprężarka pozostaje wyłączona. Jednocześnie grunt wokół sond regeneruje się przed kolejnym sezonem grzewczym, co poprawia ich pracę zimą.
Coraz więcej inwestorów łączy gruntową pompę ciepła z instalacją fotowoltaiczną. Panele produkują energię, a pompa zamienia ją na ciepło z dużą sprawnością. Przy dobrze dobranym dolnym źródle zużycie prądu na ogrzewanie jest niższe, więc ta sama instalacja fotowoltaiczna pokrywa większą część potrzeb domu.
Pompa powietrzna w czasie mrozów i wilgotnej pogody musi regularnie odszraniać parownik, co obniża jej wydajność. Pompa gruntowa tego problemu nie ma, bo pracuje na płynie krążącym w sondach. Na Pomorzu, gdzie zimą powietrze bywa wilgotne i wietrzne, stabilność pracy źródła gruntowego jest odczuwalna, także w domach w Przywidzu i okolicy.
Grunt w okolicach Przywidza a dolne źródło ciepła
Gmina leży na skraju Pojezierza Kaszubskiego, nad Jeziorem Przywidzkim i kilkoma mniejszymi jeziorami. Teren jest pagórkowaty, z wysokimi wzniesieniami morenowymi, lasami i głęboko wciętymi dolinami. To jedna z najwyżej położonych części powiatu gdańskiego.
Moreny zbudowane są tu z glin, piasków, żwirów i głazów narzutowych. Woda gruntowa pojawia się na różnych poziomach, a w pobliżu jezior płycej niż na wzgórzach. Na suchszych, piaszczystych wzniesieniach sonda odbiera mniej ciepła na metr, co uwzględnia się w projekcie.
Pojezierze Kaszubskie zbudowane jest z osadów lodowcowych ułożonych bardzo nieregularnie. W jednym otworze mogą wystąpić gliny, piaski, żwiry i głazy, a sąsiednie działki potrafią mieć zupełnie inny przekrój. Dlatego przy projektowaniu sond na Kaszubach lepiej przyjąć wartości ostrożne niż optymistyczne.
Duże znaczenie ma przepływ wód podziemnych. Jeśli sonda przechodzi przez warstwę, w której woda powoli się przemieszcza, ciepło jest stale dostarczane z otoczenia, a grunt wokół otworu szybciej się regeneruje. Dlatego dwie sondy o tej samej długości mogą pracować różnie, w zależności od tego, na jakie warstwy trafiły.
Podczas wiercenia na bieżąco obserwujemy urobek, czyli grunt wynoszony z otworu przez płuczkę. Widać w nim, kiedy wiertnica przechodzi z gliny w piasek, a kiedy trafia na żwir lub kamienie. Notujemy przekrój każdego otworu, bo to cenna informacja dla projektanta i dokument potrzebny do rozliczenia robót.

Jak wykonujemy odwierty pod sondy gruntowe w Przywidzu
Zanim wiertnica przyjedzie w Przywidzu, ustalamy kilka rzeczy: gdzie mają stanąć otwory, gdzie wejdą rury do budynku i gdzie będzie studzienka rozdzielacza. Prosimy też o mapę z przyłączami. Dzięki temu na miejscu nie tracimy czasu na szukanie kabli i rur, a wiercenie zaczyna się zaraz po rozstawieniu sprzętu.
Samo wiercenie polega na stopniowym zagłębianiu przewodu wiertniczego, kolejnymi odcinkami żerdzi. Płuczka krąży w obiegu zamkniętym, a urobek odkładamy w wykopie lub zbiorniku. Obserwujemy, jak zmienia się grunt na kolejnych metrach, i notujemy przekrój, który później trafia do dokumentacji.
Wprowadzenie sondy to moment, w którym liczy się staranność. Rury nie mogą być porysowane ani załamane, a cały odcinek musi trafić na zaprojektowaną głębokość. Przed opuszczeniem sondę napełniamy wodą, co ułatwia jej zapuszczenie i pozwala od razu sprawdzić, czy jest szczelna.
Po zapuszczeniu sondy otwór wypełniamy od dna do góry zaczynem, zwykle mieszaniną cementu i bentonitu. Zaczyn podajemy rurką iniekcyjną, żeby nie zostawić pustek. Dobre wypełnienie poprawia przewodzenie ciepła między sondą a gruntem i uszczelnia otwór na całej długości.
Gdy wszystkie sondy są w gruncie, łączymy je rurami poziomymi z rozdzielaczem, który zbiera obiegi i kieruje płyn do pompy ciepła. Wykopy wykonujemy własną minikoparką. Przed zasypaniem całą instalację sprawdzamy pod ciśnieniem, bo później dostęp do rur jest już znacznie trudniejszy.
- Odległość z bazy
- ok. 135 km
- Czas dojazdu
- ok. godzinę i 37 minut
- Powiat
- gdański
- Województwo
- pomorskie
- Pracujemy też w okolicy
- Pomlewo, Jodłowno, Klonowo Dolne, Trzepowo
Ile odwiertów pod pompę ciepła potrzeba w Przywidzu
Długość sond wylicza się z mocy pompy ciepła po stronie dolnego źródła i z wydajności gruntu na metr. Do tego dochodzi czas pracy w sezonie, bo grunt eksploatowany intensywnie potrzebuje dłuższych sond. Projekt jest więc punktem wyjścia, a przekrój z pierwszego otworu pozwala go zweryfikować.
Dla dobrze ocieplonego domu jednorodzinnego o typowej powierzchni łączna długość sond wynosi zwykle kilkaset metrów, co przekłada się na kilka odwiertów o głębokości kilkudziesięciu do około stu metrów. Starsze, słabiej izolowane domy potrzebują więcej. Dokładne liczby zawsze zależą od projektu.
Odwierty nie mogą stać zbyt blisko siebie, bo sondy wzajemnie by się wychładzały. Zwykle zachowuje się odstęp co najmniej kilku metrów, w praktyce często sześć metrów lub więcej, a także odpowiednią odległość od fundamentów, granicy działki, szamba i studni.
Przy wyborze głębokości liczy się też sprzęt i czas. Każdy kolejny metr w głąb oznacza dłuższe wiercenie i więcej zaczynu, ale mniej wykopów i mniej miejsca zajętego na działce. Na zabudowanych osiedlach w Przywidzu zwykle lepiej sprawdzają się głębsze otwory, a na dużych działkach można rozważyć więcej płytszych.
Niedowymiarowane dolne źródło to najczęstszy błąd przy pompach gruntowych. Grunt wokół zbyt krótkich sond wychładza się z każdym sezonem, temperatura płynu spada, a pompa pracuje coraz mniej wydajnie. Lepiej dodać kilka metrów sondy na etapie wiercenia niż borykać się z tym przez lata.

Formalności przy odwiertach pod pompy ciepła w Przywidzu
Odwierty pod pompy ciepła to roboty geologiczne w rozumieniu prawa geologicznego i górniczego. Jeśli otwór ma być głębszy niż 30 metrów, potrzebny jest projekt robót geologicznych przygotowany przez geologa z uprawnieniami, który trafia do starosty. Przy płytszych otworach procedura jest prostsza.
Dobrze przygotowany projekt robót geologicznych zawiera też informacje o ochronie wód i sposobie postępowania z płuczką i urobkiem. Dla odwiertów w Przywidzu geolog uwzględnia lokalne warunki hydrogeologiczne, na przykład obecność kilku warstw wodonośnych, które trzeba od siebie odizolować.
Po zakończeniu robót sporządza się dokumentację z ich przebiegu, w której zapisuje się rzeczywisty przekrój otworów i sposób ich wykonania. Przekazujemy inwestorowi informacje z wiercenia, potrzebne do przygotowania tych dokumentów przez geologa.
Ważne są również odległości: od własnej i sąsiedniej studni, od szamba, oczyszczalni i drenażu, od fundamentów i granicy działki. Lokalizację otworów ustalamy z ich uwzględnieniem, a w razie wątpliwości konsultujemy ją z geologiem przygotowującym projekt.
Formalności przy odwiertach pod pompy ciepła nie są skomplikowane, ale wymagają zaplanowania z wyprzedzeniem. Projekt warto zamówić wcześnie, żeby nie wstrzymywał budowy. Przy pierwszej rozmowie mówimy, jakie dokumenty będą potrzebne w Przywidzu, i w jakiej kolejności je przygotować.
Odwierty pod gruntowe pompy ciepła Przywidz i okolice
W gminie Przywidz wiercimy przy domach całorocznych na wsiach i przy domach nad jeziorami, często na działkach leśnych. W takich miejscach pionowe odwierty pozwalają zachować drzewa, czego nie da się zrobić przy kolektorze poziomym rozłożonym na dużej powierzchni.
Na leśnych i pagórkowatych działkach dojazd bywa wąski i stromy. Przed przyjazdem sprawdzamy, czy wiertnica i samochód z osprzętem zmieszczą się na drodze dojazdowej, i ustalamy, gdzie można odłożyć urobek z wiercenia.
Poza samą miejscowością wykonujemy odwierty także w okolicy, między innymi w miejscowościach Pomlewo, Jodłowno, Klonowo Dolne i Trzepowo. Zasady są wszędzie te same: najpierw projekt i ustalenia, potem jeden przyjazd ze sprzętem i komplet prac na miejscu.
Wiercenie wiąże się z płuczką i urobkiem, czyli mokrym gruntem wydobywanym z otworu. Organizujemy pracę tak, żeby ograniczyć bałagan na działce: płuczkę prowadzimy w obiegu, urobek odkładamy w wyznaczonym miejscu, a po zakończeniu porządkujemy teren.
Najbliżej Przywidza wykonujemy też odwierty pod pompy ciepła Somonino, odwierty pod pompy ciepła Kolbudy, odwierty pod pompy ciepła Trąbki Wielkie, odwierty pod pompy ciepła Skarszewy. Pełna lista miejscowości z Trójmiasta i okolic jest na dole strony, a jeśli potrzebujesz też wody z własnego ujęcia, zajrzyj na stronę wiercenie studni Przywidz.
