
Gruntowa pompa ciepła w Przodkowie: dlaczego odwierty pionowe
Gmina Przodkowo leży między Kartuzami a Gdańskiem i z roku na rok przybywa w niej domów jednorodzinnych. W Przodkowie, Tokarach czy Czeczewie wielu inwestorów buduje domy z myślą o niskich kosztach utrzymania, a gruntowa pompa ciepła z sondami jest jednym z najczęściej rozważanych źródeł ciepła.
Bazę mamy w Mokrem koło Grudziądza, skąd do Przodkowa jest około 148 km drogą, czyli godzinę i 39 minut jazdy. Na Pomorze Gdańskie przyjeżdżamy z kompletem sprzętu: wiertnicą gąsienicową, minikoparką i osprzętem do zapuszczania i wypełniania sond. Dzięki temu cały zakres prac przy dolnym źródle wykonujemy sami, bez dodatkowych podwykonawców.
Kilkanaście metrów pod powierzchnią temperatura gruntu przestaje zależeć od pory roku i przez cały rok utrzymuje się na podobnym poziomie, w Polsce zwykle około 8 do 10 stopni. Z tego zasobu korzysta gruntowa pompa ciepła. Zimą, gdy powietrze ma kilka stopni mrozu, sonda w odwiercie wciąż pracuje z dodatnią temperaturą, a pompa nie musi się aż tak wysilać.
Gruntowa pompa ciepła nie ma jednostki zewnętrznej z wentylatorem. Całe urządzenie stoi w kotłowni albo w pomieszczeniu technicznym, a sondy są ukryte pod ziemią. Dla wielu inwestorów to ważny argument: nic nie szumi pod oknem sypialni, a sąsiedzi nie słyszą pracy urządzenia nawet w nocy.
Sondy pionowe mogą latem pracować odwrotnie niż zimą i odprowadzać ciepło z budynku do gruntu. Takie chłodzenie pasywne zużywa niewiele energii, bo pracuje głównie pompa obiegowa, a sprężarka pozostaje wyłączona. Jednocześnie grunt wokół sond regeneruje się przed kolejnym sezonem grzewczym, co poprawia ich pracę zimą.
Grunt w okolicach Przodkowa a dolne źródło ciepła
To kraina łagodnych wzgórz Pojezierza Kaszubskiego, z polami, lasami i niewielkimi jeziorami. Wsie gminy rozciągają się wzdłuż dróg prowadzących z Trójmiasta w głąb Kaszub, a zabudowa coraz częściej sięga dawnych łąk i pól.
Pod polami gminy zalegają głównie gliny zwałowe z przewarstwieniami piasków i żwirów. Wilgotna glina przewodzi ciepło umiarkowanie dobrze, a piaski nasycone wodą jeszcze lepiej. Jeśli jednak w przekroju trafiają się grubsze warstwy suchych piasków, długość sond trzeba zwiększyć.
Kaszubskie moreny kryją liczne głazy narzutowe, które potrafią spowolnić wiercenie, a warstwy wodonośne występują na kilku poziomach. Tam, gdzie przekrój jest suchy i piaszczysty, sonda odbiera mniej ciepła na metr i trzeba ją wydłużyć. Tam, gdzie trafia na nasycone piaski i żwiry, pracuje znacznie wydajniej.
Odwiert pod sondę często przechodzi przez kilka warstw wodonośnych przedzielonych glinami. Jeśli otwór nie zostanie szczelnie wypełniony, może stać się drogą, którą woda z jednej warstwy przedostaje się do drugiej. Szczelne wypełnienie całego otworu to obowiązek, a przy okazji poprawia kontakt sondy z gruntem.
Podczas wiercenia na bieżąco obserwujemy urobek, czyli grunt wynoszony z otworu przez płuczkę. Widać w nim, kiedy wiertnica przechodzi z gliny w piasek, a kiedy trafia na żwir lub kamienie. Notujemy przekrój każdego otworu, bo to cenna informacja dla projektanta i dokument potrzebny do rozliczenia robót.

Jak wykonujemy odwierty pod sondy gruntowe w Przodkowie
Prace zaczynamy od projektu dolnego źródła, czyli informacji, ile metrów sondy potrzeba i w ilu otworach. Na tej podstawie wyznaczamy na działce miejsca odwiertów, sprawdzamy przebieg sieci i ustalamy, którędy wjedzie wiertnica. Dobrze, jeśli lokalizacja otworów jest uzgodniona z projektem zagospodarowania, żeby nie kolidowała z tarasem, podjazdem czy szambem.
Samo wiercenie polega na stopniowym zagłębianiu przewodu wiertniczego, kolejnymi odcinkami żerdzi. Płuczka krąży w obiegu zamkniętym, a urobek odkładamy w wykopie lub zbiorniku. Obserwujemy, jak zmienia się grunt na kolejnych metrach, i notujemy przekrój, który później trafia do dokumentacji.
Do gotowego otworu zapuszczamy sondę, czyli rurę z polietylenu zagiętą na dnie w kształt litery U, pojedynczą albo podwójną. Na końcu sondy montuje się obciążnik, który pomaga ją wprowadzić, a samą rurę napełnia się wodą, żeby nie wypływała w otworze pełnym płuczki.
Ostatni etap przy otworze to zalanie go szczelnym zaczynem, wprowadzanym od dna przez rurkę iniekcyjną. W gruntach w Przodkowie i okolicy, gdzie odwiert często przechodzi przez kilka warstw wodonośnych, szczelne wypełnienie jest równie ważne jak sama sonda. Po związaniu zaczynu sonda jest trwale osadzona w gruncie.
Po wypełnieniu otworów każdą sondę sprawdzamy próbą ciśnieniową. Następnie minikoparką kopiemy wykopy pod rury poziome, które łączą sondy ze studzienką rozdzielacza i budynkiem. Rury układamy w podsypce i z zachowaniem spadków, żeby łatwo było odpowietrzyć instalację.
- Odległość z bazy
- ok. 148 km
- Czas dojazdu
- ok. godzinę i 39 minut
- Powiat
- kartuski
- Województwo
- pomorskie
- Pracujemy też w okolicy
- Tokary, Pomieczyno, Czeczewo, Kczewo
Ile odwiertów pod pompę ciepła potrzeba w Przodkowie
Pytanie, ile odwiertów potrzeba w Przodkowie, pada w prawie każdej rozmowie. Odpowiedź zależy od trzech rzeczy: ile ciepła potrzebuje dom, ile może go oddać grunt i jak długo w roku pompa będzie pracować. Wszystkie te dane powinny trafić do projektu, zanim wiertnica wjedzie na działkę.
W praktyce dom jednorodzinny ma najczęściej od dwóch do kilku odwiertów. Zamiast jednego bardzo głębokiego otworu zwykle wykonuje się kilka krótszych, bo łatwiej je rozmieścić na działce i wykonać typowym sprzętem. Ostateczny układ zależy od projektu i miejsca na działce.
Odstępy między otworami wynikają z fizyki: każda sonda pobiera ciepło z walca gruntu wokół siebie. Jeśli walce się nakładają, sondy konkurują o to samo ciepło. Typowo przyjmuje się co najmniej sześć metrów między odwiertami, a przy dłuższych sondach i intensywnej pracy pompy nawet więcej.
Głębokość pojedynczego odwiertu ustalamy tak, żeby łączna długość sond odpowiadała projektowi, a liczba otworów mieściła się na działce. Przy niewielkich działkach zwykle wychodzą głębsze otwory, a przy większych można zastosować kilka krótszych. Każdy wariant ma swoje plusy, które omawiamy przed rozpoczęciem prac.
Jeśli dom ma być latem chłodzony z sond, grunt dostaje z powrotem część ciepła i regeneruje się szybciej. Gdy pompa tylko grzeje, a sondy są krótkie, bilans ciepła w gruncie z roku na rok się pogarsza. Projektant uwzględnia to w obliczeniach, a my wykonujemy odwierty na pełną, zaprojektowaną długość.

Formalności przy odwiertach pod pompy ciepła w Przodkowie
Odwierty pod pompy ciepła to roboty geologiczne w rozumieniu prawa geologicznego i górniczego. Jeśli otwór ma być głębszy niż 30 metrów, potrzebny jest projekt robót geologicznych przygotowany przez geologa z uprawnieniami, który trafia do starosty. Przy płytszych otworach procedura jest prostsza.
Projekt określa m.in. lokalizację i głębokość otworów, spodziewany przekrój geologiczny oraz sposób wypełnienia otworów. Na tej podstawie prowadzimy wiercenie, a ewentualne różnice między projektem a rzeczywistym przekrojem odnotowujemy w trakcie prac.
Dokumentacja powykonawcza przydaje się nie tylko urzędowi. To także zapis tego, gdzie dokładnie biegną sondy i jak głęboko sięgają. Warto ją przechowywać razem z dokumentacją domu, bo przy przyszłych pracach ziemnych na działce pozwala uniknąć uszkodzenia instalacji.
Ważne są również odległości: od własnej i sąsiedniej studni, od szamba, oczyszczalni i drenażu, od fundamentów i granicy działki. Lokalizację otworów ustalamy z ich uwzględnieniem, a w razie wątpliwości konsultujemy ją z geologiem przygotowującym projekt.
Jeśli planujesz skorzystać z dofinansowania do pompy ciepła, sprawdź wcześniej aktualne warunki programu. Programy wymagają zwykle określonych dokumentów i faktur, a ich zasady się zmieniają. Formalności związane z odwiertami wyjaśniamy przy pierwszej rozmowie, żeby nic nie zaskoczyło na etapie rozliczenia.
Odwierty pod gruntowe pompy ciepła Przodkowo i okolice
W gminie Przodkowo wiercimy głównie przy nowych domach na wsiach i na osiedlach powstających na dawnych gruntach rolnych. Działki są tu zwykle dość duże i płaskie, co ułatwia rozmieszczenie kilku odwiertów w bezpiecznych odstępach od siebie i od budynku.
Przy dużych działkach inwestorzy czasem planują dalszą rozbudowę, na przykład garaż, budynek gospodarczy czy basen. Warto o tym powiedzieć przed wierceniem, bo nad sondami nie powinno się później budować, a ich lokalizację dobrze jest zaznaczyć na mapie działki.
Poza samą miejscowością wykonujemy odwierty także w okolicy, między innymi w miejscowościach Tokary, Pomieczyno, Czeczewo i Kczewo. Zasady są wszędzie te same: najpierw projekt i ustalenia, potem jeden przyjazd ze sprzętem i komplet prac na miejscu.
Wiercenie wiąże się z płuczką i urobkiem, czyli mokrym gruntem wydobywanym z otworu. Organizujemy pracę tak, żeby ograniczyć bałagan na działce: płuczkę prowadzimy w obiegu, urobek odkładamy w wyznaczonym miejscu, a po zakończeniu porządkujemy teren.
Najbliżej Przodkowa wykonujemy też odwierty pod pompy ciepła Żukowo, odwierty pod pompy ciepła Kartuzy, odwierty pod pompy ciepła Banino, odwierty pod pompy ciepła Chwaszczyno. Pełna lista miejscowości z Trójmiasta i okolic jest na dole strony, a jeśli potrzebujesz też wody z własnego ujęcia, zajrzyj na stronę wiercenie studni Przodkowo.
