
Gruntowa pompa ciepła w Kolbudach: dlaczego odwierty pionowe
Gmina Kolbudy graniczy bezpośrednio z Gdańskiem i od lat należy do najchętniej wybieranych miejsc budowy domów. W Kowalach, Bąkowie, Lublewie i Otominie powstały duże osiedla, a nowi mieszkańcy często od początku planują ogrzewanie gruntową pompą ciepła z odwiertami pionowymi.
Bazę mamy w Mokrem koło Grudziądza, skąd do Kolbud jest około 128 km drogą, czyli godzinę i 26 minut jazdy. Na Pomorze Gdańskie przyjeżdżamy z kompletem sprzętu: wiertnicą gąsienicową, minikoparką i osprzętem do zapuszczania i wypełniania sond. Dzięki temu cały zakres prac przy dolnym źródle wykonujemy sami, bez dodatkowych podwykonawców.
Pompa ciepła z dolnym źródłem w gruncie najlepiej współpracuje z ogrzewaniem płaszczyznowym, na przykład podłogówką, która potrzebuje wody o niskiej temperaturze. W nowych domach w Kolbudach i okolicy to dziś standard. Im niższa temperatura zasilania instalacji, tym taniej pompa wytwarza ciepło, a przy stabilnym źródle w gruncie ta przewaga utrzymuje się także w mroźne dni.
Sondy pionowe mogą latem pracować odwrotnie niż zimą i odprowadzać ciepło z budynku do gruntu. Takie chłodzenie pasywne zużywa niewiele energii, bo pracuje głównie pompa obiegowa, a sprężarka pozostaje wyłączona. Jednocześnie grunt wokół sond regeneruje się przed kolejnym sezonem grzewczym, co poprawia ich pracę zimą.
Pompa powietrzna w czasie mrozów i wilgotnej pogody musi regularnie odszraniać parownik, co obniża jej wydajność. Pompa gruntowa tego problemu nie ma, bo pracuje na płynie krążącym w sondach. Na Pomorzu, gdzie zimą powietrze bywa wilgotne i wietrzne, stabilność pracy źródła gruntowego jest odczuwalna, także w domach w Kolbudach i okolicy.
Grunt w okolicach Kolbud a dolne źródło ciepła
Kolbudy leżą na wysoczyźnie morenowej, przeciętej doliną Raduni z Zalewem Kolbudzkim. Część gminy, jak Kowale i Bąkowo, ma charakter podmiejski, a dalej na zachód zaczynają się lasy i pagórki prowadzące w stronę Kaszub.
Na wysoczyźnie odwiert przechodzi przez gliny zwałowe z przewarstwieniami piasków i żwirów, a woda gruntowa pojawia się zwykle na kilku poziomach. W dolinie Raduni i w okolicach zalewu przekrój zawiera więcej osadów piaszczystych, z wodą płycej. Wilgotne gliny i nasycone piaski to dobre warunki do pobierania ciepła.
Wysoczyzny morenowe wokół Trójmiasta zbudowane są głównie z glin zwałowych, czyli mieszaniny iłu, piasku i kamieni pozostawionej przez lodowiec. Wilgotna glina dobrze przewodzi ciepło, a dodatkowo stabilnie trzyma ściany otworu, co ułatwia zapuszczenie sondy. Wiercenie w glinie trwa dłużej niż w piasku, ale efekt jest przewidywalny.
Duże znaczenie ma przepływ wód podziemnych. Jeśli sonda przechodzi przez warstwę, w której woda powoli się przemieszcza, ciepło jest stale dostarczane z otoczenia, a grunt wokół otworu szybciej się regeneruje. Dlatego dwie sondy o tej samej długości mogą pracować różnie, w zależności od tego, na jakie warstwy trafiły.
Odwiert pod sondę często przechodzi przez kilka warstw wodonośnych przedzielonych glinami. Jeśli otwór nie zostanie szczelnie wypełniony, może stać się drogą, którą woda z jednej warstwy przedostaje się do drugiej. Szczelne wypełnienie całego otworu to obowiązek, a przy okazji poprawia kontakt sondy z gruntem.

Jak wykonujemy odwierty pod sondy gruntowe w Kolbudach
Prace zaczynamy od projektu dolnego źródła, czyli informacji, ile metrów sondy potrzeba i w ilu otworach. Na tej podstawie wyznaczamy na działce miejsca odwiertów, sprawdzamy przebieg sieci i ustalamy, którędy wjedzie wiertnica. Dobrze, jeśli lokalizacja otworów jest uzgodniona z projektem zagospodarowania, żeby nie kolidowała z tarasem, podjazdem czy szambem.
Na działce w Kolbudach wiertnica staje dokładnie w wyznaczonym punkcie i wierci otwór o średnicy kilkunastu centymetrów, aż do zaprojektowanej głębokości. Tempo zależy od gruntu: w piaskach idzie szybko, w glinach i przy głazach wolniej. Nie skracamy otworu, jeśli grunt jest trudny, bo każdy brakujący metr to mniej ciepła dla domu.
Wprowadzenie sondy to moment, w którym liczy się staranność. Rury nie mogą być porysowane ani załamane, a cały odcinek musi trafić na zaprojektowaną głębokość. Przed opuszczeniem sondę napełniamy wodą, co ułatwia jej zapuszczenie i pozwala od razu sprawdzić, czy jest szczelna.
Wypełnienie otworu to etap, którego po zakończeniu prac nie widać, a od którego wiele zależy. Zaczyn wypiera płuczkę i otacza rury sondy, tworząc szczelną kolumnę. Chroni to wody podziemne przed przepływem między warstwami i zapewnia sondzie dobry kontakt z gruntem przez całe lata.
Po wypełnieniu otworów każdą sondę sprawdzamy próbą ciśnieniową. Następnie minikoparką kopiemy wykopy pod rury poziome, które łączą sondy ze studzienką rozdzielacza i budynkiem. Rury układamy w podsypce i z zachowaniem spadków, żeby łatwo było odpowietrzyć instalację.
- Odległość z bazy
- ok. 128 km
- Czas dojazdu
- ok. godzinę i 26 minut
- Powiat
- gdański
- Województwo
- pomorskie
- Pracujemy też w okolicy
- Kowale, Bąkowo, Lublewo Gdańskie, Otomin
Ile odwiertów pod pompę ciepła potrzeba w Kolbudach
Długość sond wylicza się z mocy pompy ciepła po stronie dolnego źródła i z wydajności gruntu na metr. Do tego dochodzi czas pracy w sezonie, bo grunt eksploatowany intensywnie potrzebuje dłuższych sond. Projekt jest więc punktem wyjścia, a przekrój z pierwszego otworu pozwala go zweryfikować.
Przykładowo, jeśli projekt przewiduje 300 metrów sondy, można je zrealizować jako trzy otwory po sto metrów albo cztery krótsze. Na działkach w Kolbudach wybór zależy głównie od dostępnego miejsca i od gruntu. Nie da się jednak podać liczby otworów bez znajomości zapotrzebowania domu na ciepło.
Na działkach w Kolbudach często o rozmieszczeniu odwiertów decyduje miejsce. Otwory muszą mieć bezpieczne odstępy od siebie, od budynku i od granicy działki. Zbyt gęsto ustawione sondy pracują gorzej, bo zimą wychładzają ten sam fragment gruntu, a latem nie zdążą się zregenerować.
Przy wyborze głębokości liczy się też sprzęt i czas. Każdy kolejny metr w głąb oznacza dłuższe wiercenie i więcej zaczynu, ale mniej wykopów i mniej miejsca zajętego na działce. Na zabudowanych osiedlach w Kolbudach zwykle lepiej sprawdzają się głębsze otwory, a na dużych działkach można rozważyć więcej płytszych.
Jeśli dom ma być latem chłodzony z sond, grunt dostaje z powrotem część ciepła i regeneruje się szybciej. Gdy pompa tylko grzeje, a sondy są krótkie, bilans ciepła w gruncie z roku na rok się pogarsza. Projektant uwzględnia to w obliczeniach, a my wykonujemy odwierty na pełną, zaprojektowaną długość.

Formalności przy odwiertach pod pompy ciepła w Kolbudach
Odwierty pod pompy ciepła to roboty geologiczne w rozumieniu prawa geologicznego i górniczego. Jeśli otwór ma być głębszy niż 30 metrów, potrzebny jest projekt robót geologicznych przygotowany przez geologa z uprawnieniami, który trafia do starosty. Przy płytszych otworach procedura jest prostsza.
Dobrze przygotowany projekt robót geologicznych zawiera też informacje o ochronie wód i sposobie postępowania z płuczką i urobkiem. Dla odwiertów w Kolbudach geolog uwzględnia lokalne warunki hydrogeologiczne, na przykład obecność kilku warstw wodonośnych, które trzeba od siebie odizolować.
Po wykonaniu odwiertów w Kolbudach sporządza się dokumentację powykonawczą. Zawiera ona m.in. przekrój geologiczny każdego otworu i opis wykonanych prac. Notatki z wiercenia prowadzimy na bieżąco, żeby geolog miał pełne dane do jej opracowania.
Część terenów w okolicach Kolbud podlega ochronie przyrody albo ochronie wód podziemnych. W takich miejscach mogą obowiązywać dodatkowe warunki dla prac ziemnych i wiertniczych. Przed wierceniem sprawdzamy to razem z geologiem, żeby projekt od początku uwzględniał wszystkie ograniczenia.
Formalności przy odwiertach pod pompy ciepła nie są skomplikowane, ale wymagają zaplanowania z wyprzedzeniem. Projekt warto zamówić wcześnie, żeby nie wstrzymywał budowy. Przy pierwszej rozmowie mówimy, jakie dokumenty będą potrzebne w Kolbudach, i w jakiej kolejności je przygotować.
Odwierty pod gruntowe pompy ciepła Kolbudy i okolice
W gminie Kolbudy wiercimy głównie przy nowych domach na osiedlach w Kowalach, Bąkowie i Otominie oraz przy domach w dalszych wsiach. Działki na osiedlach bywają kompaktowe, więc rozmieszczenie odwiertów uzgadniamy z planem zagospodarowania, tak żeby zachować odstępy między otworami i od fundamentów.
Okolice Kolbud to teren intensywnej zabudowy, gdzie na jednej ulicy kilka domów może powstawać jednocześnie. Wtedy koordynujemy wjazd wiertnicy z innymi ekipami i ustalamy z inwestorem, w którym momencie budowy odwierty będą najmniej kolidować z pozostałymi pracami.
Poza samą miejscowością wykonujemy odwierty także w okolicy, między innymi w miejscowościach Kowale, Bąkowo, Lublewo Gdańskie i Otomin. Zasady są wszędzie te same: najpierw projekt i ustalenia, potem jeden przyjazd ze sprzętem i komplet prac na miejscu.
Wiercenie, zapuszczanie sond, wypełnianie otworów i wykopy pod rury wykonujemy własnym sprzętem. Na działkę przyjeżdża wiertnica gąsienicowa i minikoparka, więc nie trzeba koordynować kilku firm do wykonania dolnego źródła.
Najbliżej Kolbud wykonujemy też odwierty pod pompy ciepła Straszyn, odwierty pod pompy ciepła Żukowo, odwierty pod pompy ciepła Pruszcz Gdański, odwierty pod pompy ciepła Trąbki Wielkie. Pełna lista miejscowości z Trójmiasta i okolic jest na dole strony, a jeśli potrzebujesz też wody z własnego ujęcia, zajrzyj na stronę wiercenie studni Kolbudy.
