
Gruntowa pompa ciepła w Kartuzach: dlaczego odwierty pionowe
Kartuzy, stolica Kaszub, to miasto, wokół którego od lat buduje się dużo domów jednorodzinnych. Inwestorzy w Dzierżążnie, Kiełpinie czy Mezowie coraz częściej pytają o odwierty pod gruntowe pompy ciepła, bo zimy na wysoko położonych Kaszubach bywają chłodniejsze niż nad morzem, a grunt zachowuje stałą temperaturę przez cały rok.
Bazę mamy w Mokrem koło Grudziądza, skąd do Kartuz jest około 152 km drogą, czyli godzinę i 48 minut jazdy. Na Pomorze Gdańskie przyjeżdżamy z kompletem sprzętu: wiertnicą gąsienicową, minikoparką i osprzętem do zapuszczania i wypełniania sond. Dzięki temu cały zakres prac przy dolnym źródle wykonujemy sami, bez dodatkowych podwykonawców.
Kilkanaście metrów pod powierzchnią temperatura gruntu przestaje zależeć od pory roku i przez cały rok utrzymuje się na podobnym poziomie, w Polsce zwykle około 8 do 10 stopni. Z tego zasobu korzysta gruntowa pompa ciepła. Zimą, gdy powietrze ma kilka stopni mrozu, sonda w odwiercie wciąż pracuje z dodatnią temperaturą, a pompa nie musi się aż tak wysilać.
Pompa ciepła z dolnym źródłem w gruncie najlepiej współpracuje z ogrzewaniem płaszczyznowym, na przykład podłogówką, która potrzebuje wody o niskiej temperaturze. W nowych domach w Kartuzach i okolicy to dziś standard. Im niższa temperatura zasilania instalacji, tym taniej pompa wytwarza ciepło, a przy stabilnym źródle w gruncie ta przewaga utrzymuje się także w mroźne dni.
Nie ma co ukrywać: gruntowa pompa ciepła kosztuje na starcie więcej niż powietrzna, a znaczną część tej różnicy stanowią właśnie odwierty. W zamian dostaje się wyższą sprawność w sezonie grzewczym i niższe rachunki za prąd, szczególnie zimą. Czy to się opłaca w Kartuzach, zależy od wielkości domu, izolacji i sposobu korzystania z ogrzewania.
Grunt w okolicach Kartuz a dolne źródło ciepła
Kartuzy leżą wśród jezior, z Jeziorem Klasztornym i gotycką kolegiatą z dachem w kształcie wieka trumny. Okolica należy do najwyżej położonych części Pojezierza Kaszubskiego, z wysokimi morenami, rynnami jezior i lasami.
Podłoże tworzą tu gliny zwałowe, piaski i żwiry z licznymi głazami, pozostawione przez lodowiec. Warstwy wodonośne układają się nieregularnie i mogą występować na kilku poziomach. Głazy narzutowe potrafią spowolnić wiercenie, dlatego o czasie pracy przy każdym otworze mówimy ostrożnie.
Pojezierze Kaszubskie zbudowane jest z osadów lodowcowych ułożonych bardzo nieregularnie. W jednym otworze mogą wystąpić gliny, piaski, żwiry i głazy, a sąsiednie działki potrafią mieć zupełnie inny przekrój. Dlatego przy projektowaniu sond na Kaszubach lepiej przyjąć wartości ostrożne niż optymistyczne.
Duże znaczenie ma przepływ wód podziemnych. Jeśli sonda przechodzi przez warstwę, w której woda powoli się przemieszcza, ciepło jest stale dostarczane z otoczenia, a grunt wokół otworu szybciej się regeneruje. Dlatego dwie sondy o tej samej długości mogą pracować różnie, w zależności od tego, na jakie warstwy trafiły.
Przy większych instalacjach, na przykład w budynkach usługowych czy kilku domach zasilanych z jednego pola sond, wykonuje się czasem test reakcji termicznej gruntu. Pozwala on zmierzyć rzeczywistą przewodność cieplną w miejscu odwiertu. Przy domach jednorodzinnych w Kartuzach zwykle wystarcza projekt oparty na znanym przekroju gruntu i ostrożnie przyjętych wartościach.

Jak wykonujemy odwierty pod sondy gruntowe w Kartuzach
Pierwszy krok to rozmowa z inwestorem i projektantem instalacji. Dowiadujemy się, jakie jest zapotrzebowanie domu na ciepło i jaką łączną długość sond przewiduje projekt. Następnie wyznaczamy otwory w bezpiecznych odstępach od budynku, granic działki i innych instalacji, a na koniec planujemy dojazd sprzętu.
Na działce w Kartuzach wiertnica staje dokładnie w wyznaczonym punkcie i wierci otwór o średnicy kilkunastu centymetrów, aż do zaprojektowanej głębokości. Tempo zależy od gruntu: w piaskach idzie szybko, w glinach i przy głazach wolniej. Nie skracamy otworu, jeśli grunt jest trudny, bo każdy brakujący metr to mniej ciepła dla domu.
Sondę wprowadzamy do otworu zaraz po zakończeniu wiercenia, zanim ściany zaczną się zaciskać. Rury rozwijamy z bębna i prowadzimy równo, bez załamań. Każda sonda ma fabrycznie zgrzaną głowicę na dnie, więc w otworze nie ma żadnych połączeń, które mogłyby z czasem puścić.
Po zapuszczeniu sondy otwór wypełniamy od dna do góry zaczynem, zwykle mieszaniną cementu i bentonitu. Zaczyn podajemy rurką iniekcyjną, żeby nie zostawić pustek. Dobre wypełnienie poprawia przewodzenie ciepła między sondą a gruntem i uszczelnia otwór na całej długości.
Prace kończy podłączenie sond do budynku. Prowadzimy rury w wykopie do studzienki rozdzielacza albo bezpośrednio do pomieszczenia technicznego, wykonujemy próbę szczelności i zasypujemy wykopy. Instalator pompy ciepła dostaje gotowe, sprawdzone dolne źródło, do którego podłącza urządzenie.
- Odległość z bazy
- ok. 152 km
- Czas dojazdu
- ok. godzinę i 48 minut
- Powiat
- kartuski
- Województwo
- pomorskie
- Pracujemy też w okolicy
- Dzierżążno, Kiełpino, Mezowo, Grzybno
Ile odwiertów pod pompę ciepła potrzeba w Kartuzach
Liczba i głębokość odwiertów wynikają z zapotrzebowania budynku na ciepło, mocy pompy i rodzaju gruntu. Te dane zbiera projektant instalacji, a my wykonujemy dolne źródło zgodnie z projektem. Nie podajemy liczby odwiertów na oko, bo zbyt krótkie sondy to problem, który ujawni się dopiero w czasie mrozów.
Przykładowo, jeśli projekt przewiduje 300 metrów sondy, można je zrealizować jako trzy otwory po sto metrów albo cztery krótsze. Na działkach w Kartuzach wybór zależy głównie od dostępnego miejsca i od gruntu. Nie da się jednak podać liczby otworów bez znajomości zapotrzebowania domu na ciepło.
Odstępy między otworami wynikają z fizyki: każda sonda pobiera ciepło z walca gruntu wokół siebie. Jeśli walce się nakładają, sondy konkurują o to samo ciepło. Typowo przyjmuje się co najmniej sześć metrów między odwiertami, a przy dłuższych sondach i intensywnej pracy pompy nawet więcej.
Przy wyborze głębokości liczy się też sprzęt i czas. Każdy kolejny metr w głąb oznacza dłuższe wiercenie i więcej zaczynu, ale mniej wykopów i mniej miejsca zajętego na działce. Na zabudowanych osiedlach w Kartuzach zwykle lepiej sprawdzają się głębsze otwory, a na dużych działkach można rozważyć więcej płytszych.
Niedowymiarowane dolne źródło to najczęstszy błąd przy pompach gruntowych. Grunt wokół zbyt krótkich sond wychładza się z każdym sezonem, temperatura płynu spada, a pompa pracuje coraz mniej wydajnie. Lepiej dodać kilka metrów sondy na etapie wiercenia niż borykać się z tym przez lata.

Formalności przy odwiertach pod pompy ciepła w Kartuzach
Dla odwiertów w Kartuzach głębszych niż 30 metrów przygotowuje się projekt robót geologicznych. Sporządza go geolog z odpowiednimi uprawnieniami, a dokument trafia do starostwa. Ponieważ typowe sondy mają kilkadziesiąt metrów lub więcej, w większości przypadków projekt jest potrzebny.
Projekt określa m.in. lokalizację i głębokość otworów, spodziewany przekrój geologiczny oraz sposób wypełnienia otworów. Na tej podstawie prowadzimy wiercenie, a ewentualne różnice między projektem a rzeczywistym przekrojem odnotowujemy w trakcie prac.
Po wykonaniu odwiertów w Kartuzach sporządza się dokumentację powykonawczą. Zawiera ona m.in. przekrój geologiczny każdego otworu i opis wykonanych prac. Notatki z wiercenia prowadzimy na bieżąco, żeby geolog miał pełne dane do jej opracowania.
Część terenów w okolicach Kartuz podlega ochronie przyrody albo ochronie wód podziemnych. W takich miejscach mogą obowiązywać dodatkowe warunki dla prac ziemnych i wiertniczych. Przed wierceniem sprawdzamy to razem z geologiem, żeby projekt od początku uwzględniał wszystkie ograniczenia.
Formalności przy odwiertach pod pompy ciepła nie są skomplikowane, ale wymagają zaplanowania z wyprzedzeniem. Projekt warto zamówić wcześnie, żeby nie wstrzymywał budowy. Przy pierwszej rozmowie mówimy, jakie dokumenty będą potrzebne w Kartuzach, i w jakiej kolejności je przygotować.
Odwierty pod gruntowe pompy ciepła Kartuzy i okolice
W okolicach Kartuz wiercimy przy nowych domach na obrzeżach miasta, w podmiejskich wsiach i przy siedliskach na Kaszubach. Część zleceń dotyczy domów, które wcześniej ogrzewano węglem lub drewnem, a których właściciele chcą przejść na wygodniejsze źródło ciepła.
Wiele działek pod Kartuzami leży blisko jezior. Przy odwiertach w takich miejscach dbamy o to, żeby szczelnie wypełnić cały otwór i nie dopuścić do połączenia wód powierzchniowych z głębszymi warstwami. To kwestia ochrony wód, a także trwałości samej sondy.
Poza samą miejscowością wykonujemy odwierty także w okolicy, między innymi w miejscowościach Dzierżążno, Kiełpino, Mezowo i Grzybno. Zasady są wszędzie te same: najpierw projekt i ustalenia, potem jeden przyjazd ze sprzętem i komplet prac na miejscu.
Najlepszy moment na odwierty to etap budowy, gdy dom ma już ściany, ale ogród nie jest jeszcze urządzony. Wtedy wiertnica ma łatwy dojazd, a wykopy pod rury nie niszczą trawnika ani kostki. Przy istniejących domach też da się to zrobić, tylko z większą ostrożnością przy wjeździe.
Najbliżej Kartuz wykonujemy też odwierty pod pompy ciepła Chmielno, odwierty pod pompy ciepła Somonino, odwierty pod pompy ciepła Przodkowo, odwierty pod pompy ciepła Żukowo. Pełna lista miejscowości z Trójmiasta i okolic jest na dole strony, a jeśli potrzebujesz też wody z własnego ujęcia, zajrzyj na stronę wiercenie studni Kartuzy.
