Obie studnie dostarczają wodę podziemną, ale z różnych głębokości i w inny sposób. Od tego zależy, ile wody dadzą, jak reagują na suszę i jak bardzo są narażone na zanieczyszczenia.
Studnia kopana
Studnię kopaną wykonuje się jako szeroki wykop obudowany kręgami betonowymi, zwykle do głębokości kilku, czasem kilkunastu metrów. Zbiera wodę z pierwszej warstwy wodonośnej pod powierzchnią, czyli z wód gruntowych. Duża średnica sprawia, że studnia magazynuje sporo wody, co bywa wygodne przy krótkotrwałym dużym poborze.
Słabą stroną jest właśnie płytkość. Wody gruntowe są wrażliwe na suszę: w suchym lecie poziom wody potrafi mocno spaść. Są też bardziej narażone na zanieczyszczenia z powierzchni, na przykład z nawozów, szamb i spływów z dróg.
Studnia głębinowa
Studnię głębinową wykonuje się wiertnicą. Ma niewielką średnicę, a rura z filtrem sięga do głębszej warstwy wodonośnej, często oddzielonej od powierzchni warstwami glin. Wodę podaje pompa głębinowa zawieszona w rurze. Taka studnia zwykle lepiej znosi okresy suszy i jest lepiej chroniona przed zanieczyszczeniami z powierzchni, o ile została dobrze wykonana i uszczelniona.
Studnia głębinowa wymaga sprzętu wiertniczego i doboru filtra do gruntu, a przy głębokości powyżej 30 m także formalności geologicznych. Za to zajmuje mało miejsca na działce: na powierzchni widać jedynie studzienkę z głowicą.
Porównanie w praktyce
Jeżeli studnia ma zasilać dom w wodę do codziennego użytku, zwykle lepszym wyborem jest studnia głębinowa: stabilniejsza ilość wody i lepsza ochrona przed zanieczyszczeniami. Studnia kopana może wystarczyć do podlewania ogrodu tam, gdzie wody gruntowe są płytko i nie przeszkadzają sezonowe wahania. W obu przypadkach wodę przeznaczoną do picia trzeba zbadać.
Co z istniejącą studnią kopaną
Jeśli na działce jest stara studnia kopana, która wysycha latem albo daje wodę złej jakości, wykonanie studni głębinowej bywa najprostszym rozwiązaniem. Starą studnię można zostawić do podlewania albo prawidłowo zlikwidować, żeby nie stanowiła drogi dla zanieczyszczeń do wód podziemnych.
